
نوشته “محمدعلی چلونگر”،
کاپیتولاسیون به مفهوم کامل آن در زمان قاجاریه و با امضای قرارداد تجاری ترکمانچای در سال ۱۸۲۸ میلادی، در ایران برقرار شد؛ ولی قبل از آن هم در طی فرمانها و قراردادهای منعقده مابین ایران و دول اروپایی نوعی از آن وجود داشته است .”در این کتاب سیر تاریخی حق قضاوت کنسولی (کاپیتولاسیون) در تاریخ ایران از آغاز تا الغای رسمی آن در ۱۳۰۶ ش، بررسی شده و به احیای آن در ۱۳۴۳ نیز مختصرا اشاره شده است. زمینههای پیدایش کاپیتولاسیون در مشرق زمین و کشورهای اسلامی، هدفهای غربیان از درخواست این گونه امتیازات، سیر تاریخی کاپیتولاسیون از زمان مغول تا قاجاریه، مقاومتهایی که در مقابل این پدیده صورت گرفته و آثار و پیامدهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، قضایی و فرهنگی تحمیل کاپیتولاسیون به ایران موضوعات اصلی کتاب هستند. مباحث کتاب در شش فصل سامان یافته است. فصل نخست درباره زمینههای پیدایش کاپیتولاسیون در مشرق زمین و کشورهای اسلامی و اهداف غربیان از درخواست این امتیاز است. در فصل دوم از پیدایش و سیر تاریخی آن در ایران از زمان مغول تا قاجاریه سخن به میان آمده است”. کاپیتولاسیون در زمان قاجاریه “که با امضای قرارداد ترکمانچای به وسیله روسها به ایران تحمیل شد موضوع فصل سوم است. موضوع مقاومتهای مختلف در برابر کاپیتولاسیون در فصل چهارم بحث شده است. در فصل پنجم چگونگی و جریان الغای کاپیتولاسیون از سوی مقامات ایرانی که از انقلاب مشروطیت آغاز شده بود بررسی میشود. فصل ششم به نتایج سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، قضایی و فرهنگی تحمیل کاپیتولاسیون اختصاص یافته است.
دسامبر 13
کاپیتولاسیون در ایران
دسامبر 13
داغ ننگ

نوشته ناثانیل هاثورن،
اولین رمان روانشناسانه آمریکایی و داستانی تاریک درباره عشق، جنایت و انتقام است. داستان کتاب، حول محور عملی ممنوعه میچرخد که زندگی سه نفر از اعضای یک اجتماع کوچک پیوریتن را برای همیشه تغییر میدهد: هستر پرین، زنی پرشور و تندخو که تاوان گناهش را در سکوت میپردازد؛ کشیشی مورد احترام به نام آرتور دیمسدال که برای مدتی طولانی است که از گناهی سر به مهر در رنج و عذاب است؛ و همسر بدذات هستر، راجر چیلینگورث، که عطشی سیری ناپذیر برای انتقام دارد. فضاها و محیط این رمان کلاسیک کاملا آمریکایی است، اما موضوعات مطرح شده در داستان از قبیل ماهیت گناه، تنازع میان شخصیت فردی و اجتماعی و هزینههای روحی و روانی زندگی در خارج از جامعه، جهان شمول و قابل تعمیم به همگان است. کتاب داغ ننگ که ساختاری به زیبایی تراژدی های یونانی دارد، بر حقیقت نهفته در ژرفای قلب آدمی چون خورشیدی درخشان نور میتاباند. نویسنده در این داستان مانند دیگر داستانهایش به مفهوم گناه اشاره دارد. در نظر او گناه کردن اجتناب ناپذیر است زیرا جزء طبیعت انسان است، بنابراین اهمیت چندانی ندارد، بلکه آنچه حائز اهمیت است توبه پس از گناه و سعی و تلاش در جبران آن و در نتیجه رسیدن به رستگاری است. در واقع گناه راهی برای رسیدن به رستگاری است.
دسامبر 13
زرتشت و زرتشتیان

نوشته بهمن انصاری
این کتاب مجموعه ای کمیاب از این دین، و تاثیر آن در فرهنگ ایرانی ست. این کتاب، به دو بخش اختصاص دارد. بخش نخست ، به صورت جامع تاریخ دین زرتشت در دوران باستان و ریشه و بنیان آن در هزاره های دور، و نقش آن در تکامل فرهنگ ایرانی با نگاهی فلسفی و عمیق، به کاوش در آورده است. بخش دوم ، تاریخ اجتماعی-سیاسی و فرهنگی زرتشتیان پس از ظهور اسلام با تکیه بر مهمترین منابع تاریخی گردآوری شده. همچنین ابهامات تاریخی و تاریخ کمتر شناخته شده ی پیروان مزدیسنا در دوران اسلامی، مورد بازشناسی قرار گرفته است. ایران زمین دارای تمدنی بزرگ با بیشینه ای هفت هزار ساله و فرهنگی غنی و پربار است. در گذر هزاره ها، قومیت های ایرانی در سرتاسر فلات ایران دست در دست یکدیگر داده و تمدنی باسکوه را بنیان گذاری کردند که با وجود فراز و نشیب های تاریخی، همچنان تا امروز استوار و پابرجا باقی مانده است. از مهمترین تحولاتی که باورها و اعتقادات ایرانیان را رشد داد و باعث پیشرفت در همه زمینه ها گردید، رنسانس فرهنگی زرتشت بود.
دسامبر 13
تقریرات مصدق در زندان درباره حوادث زندگی خویش

یادداشت شده به اهتمام سرهنگ جلیل بزرگمهر وکیل آن مرحوم در دادگاههای نظامی
تردیدی نیست که مرحوم دکتر محمد مصدق در تاریخ ایران منشا تاثیری عظیم شد و یکی از سرفصلهای مهم تحول سیاسی ایران در دوره حکومت او اتفاق افتاد. پس برای داوری درست و بی غرضانه ی تاریخ در حق او، شناختن گوشه های مختلف سرگذشت او لازم است و برای رسیدن به چنین مقصودی به اسناد و مدارک اصیل و اساسی احتیاج داریم. از جمله اسناد و مدارکی که با سرافرازی و افتخار در کتاب خاطرات دکتر مصدق در زندان تقدیم علاقه مندان می شود یادداشتهایی است پراکنده که سرهنگ جلیل بزرگمهر وکیل صدیق آن مرحوم در دادگاههای نظامی، با همتی والا و جراتی تحسین آمیز از گفته های مصدق در زندان جمع آوری و نگهداری کرده است.
نوامبر 28
عجیب ترین دروغ تاریخ: قرائتی از شخصیت امام مهدی؛ و محمد بن حسن عسکری از دیدگاه شیعه دوازده امامی
نوشته عثمان بن محمد الخمیس
نقد و بررسی دیدگاه تاریخی شیعه درباره امام زمان و اثبات انحرافات و دروغهای آن است. نویسنده در آغاز، نظریه مهدویت از دیدگاه شیعه را به تفصیل بیان کرده و نامهای مهدی موعود را بیان و وجه تسمیه آنها را تشریح میکند. منابع مورد استفاده وی در تالیف این اثر، کتب مهم حدیثی شیعه و اقوال مجتهدین و محدثین شیعی است. وی بحث را با چگونگی ازدواج امام عسگری، بارداری همسرش و نحوه تولد غیر عادی فرزندشان پی میگیرد. داستان عجیب رشد ناگهانی مهدی، جا و مکان زندگی او و نحوه غیبتش، موضوعاتی است که در ادامه آمده است، وی سپس دلایل عقلی و نقلی شیعیان را برای وجود مهدی برشمرده و تحلیل میکند و در ادامه،علل قاطعی را ذکر میکند که ثابت میکنند روایات مبنی بر مهدویت امام دوازدهم، جعلی و باطل است. نحوه زندگی مهدی در حال حاضر، وضعیت شخصی و خانوادگی وی، واقعیاتی درباره مسجد جمکران و اقدامات مهدی پس از ظهورش، از جمله دیگر بخشهای کتاب است.
نوامبر 28
شیعیگری

نوشته احمد کسروی
کتاب شیعیگری همچنین معروف به «شیعیگری؛ بخوانند و داوری کنند»، کتابی از احمد کسروی در انتقاد از مذهب شیعه است. وی در این کتاب پیدایش مذهب شیعه را از زمان بنیامیه میداند. همچنین نخستین آلودگی مذهب شیعه را در بجا دانستن خلافت علی بر ابوبکر و عمر و عثمان میداند. به عقیده کسروی جعفر، امام ششم شیعیان نخستین کسی بود که لفظ امام را ساخت و برای گرفتن خمس و مال امام گفت که باید خلیفه از طرف خدا باشد و از ترس نام خلیفه را به امام تغییر داد. وی اشاره میکند که امامان شیعه در مورد اینکه معنی قرآن را جز ما نداند و هرکس نداند باید از ما بپرسد و هرکس امام زمان خود را نشناسد، بیدین از دنیا رفته است را جز لاف زدن و گزافه گفتن نشمرده است و گویندهاش را بیدین و خداناشناس میداند. به اعتقاد کسروی در شیعیگری دلیل خواستن و چیزی را به داوری خرد سپردن از نخست نبوده و اکنون هم نخواهد بود. بنیاد شیعیگری بر آنست که خلیفه بایستی از سوی خدا برگزیده شود، نه از سوی مردم. ما میپرسیم: دلیل این سخن چه بوده؟ کتاب اسلام قرآن میبود، آیا در کجای قرآن چنین گفتهای هست؟ چگونه تواند بود که چنین چیزی باشد و در قرآن یادی از آن نباشد؟
نوامبر 28
(بدون عنوان)
در بطن هیولا (نامههایی از زندان)
نوشته جک هنری ابات ترجمه علی اصغر راشدان در این نوشتار نامههایی است از جک هنری ابات، که سالهای مدیدی را در زندانهای آمریکا به سر برده است. ابات به همراه جیملور مجرمینی بودند که دوره جوانی خود را در موسسههای تحت حمایت ایالتی گذراندند. ابات در سن دوازده سالگی به زندان افتاد، نه ماه آزاد بود و دوباره در سن هیجده سالگی به جرم کشیدن چک بیمحل به زندان افتاد و به اشد مجازات، یعنی پنج سال حبس، محکوم شد. در زندان یک هم قطار محکوم را میکشد و طی حکمی نامشخص، حداکثر تا نوزده سال محکوم میشود. یک هفتهای را از زندان فوق امنیتی ایالت یوتا فرار میکند و در مزارع امریکا و کانادا، در حال گریز، زندگی میکند. او مابقی مدت را در زندان به سر برده است. تنها مردی بوده که موفق به فرار از زندان فوق امنیتی ماکس شده است. ابات در این نامهها، علاوه بر وضعیت حاکم در زندانهای آمریکا، از چگونگی کسب دانش خود حرف میزند. او کتابهایی را که خواهرش از دوستی کتابفروش میگیرد برایش میآورد، میخواند، به تدریج خود را بارور میکند. او سخت تحت تاثیر اندیشههای مارکس قرار میگیرد. ابات، شبیه مارکس، سعی میکند به مشاهده جهان ذهنیات خود بپردازد و با دیدی جامع از جامعه، به عقب باز میگردد. شجاعت جوان بزهکار رشد میکند و بدل به بیپروایی و خودسازی میشود.
نوامبر 28
دو سرنوشت
نوشته ویلیام ویلکی کالینز ترجمه ایرج پزشکزاد
،ویلیام ویلکی کالینز رماننویس، نمایشنامهنویس و نویسنده داستانهای کوتاه انگلیسی بهسال ۱۸۲۴ در لندن به گیتی آمد. در رشته حقوق آموزه خواند و با نام دادگوی، دانشگاه را به پایان رساند. اگرچه در زندگی نان این پیشه را نخورد با این باز از دانشی که در دانش حقوق اندوخته بود در نوشتن آثارش بهره برد. خوانندگان عصر ویکتوریا که کم کم از ادبیات سیاسی و اجتماعی دل زده و رویگردان میشدند از نوشتههای این نویسنده بسیار پیشباز کردند. نخستین رمان انتشاریافته کالینز، «آنتونینا» رمانی تاریخی که زمان و جای رویدادش روم باستان بود، در ۱۸۵۰ از چاپ درآمد. کالینز پس از آن رمانهای دیگری نوشت که از میان آنها دو رمان «زن سپیدپوش» (۱۸۶۰) و «سنگ ماه» (۱۸۶۸) برای او نام آوری بسیار آوردند و خوانندههای فراوان یافتند. نقادان، کالینز را نوآورنده داستانهای پلیسی نو میدانند. از نظر آنها «سنگ ماه» برجسته ترین نمونه این ژانر و «گروهبان کاف» (یکی از شخصیتهای همین نوشته) نخستین کاراگاه حرفهای است که در ادبیات چهره نمودهاست. بااین باز در نوشتههای کالینز حالت آویختگی بر دلهره و ترس چیرگی دارد. کالینز صحنههای دلهرهآور و رازآمیز را با ظرافتی بیش از نویسندگان هم زمان خود در داستان میگنجاند. سنگ ماه دارای پیرنگی شنگ وبُندک (کامل) بااین باز روشن و منشنماست و نویسنده، این داستان رازآمیز را با شیوایی با آهنگی شاعرانه بیان میکند. در سال ۱۸۵۱ ویلکی کالینز با چارلز دیکنز، توسط دوستی مشترک، آشنا شد. از آن پس آنها دوستان صمیمی یکدیگر شدند. چنانکه نخستین رمان پراهمیت کالینز در هفتهنامهای که دیکنز آنرا میگرداند به چاپ رسید. این هردو در کار داستان نویسی از یکدیگر نکتههای فراوان آموختهاند. کالینز در شخصیت پردازی و پنگاشتن (ترسیم) باریک بین چهره قهرمانهایش وامدار دیکنز است. دیکنز نیز درباره ساختار پیچیده پیرنگ داستانها از کالینز بسیار آموختهاست. ویلکی کالینز بسال ۱۸۸۹ در شصتوپنج سالگی درگذشت.
نوامبر 28
پرواز پرستوها؛ در آسمان سیاست حکومت اسلامی ایران
نوشته بهرام رحمانی،
تله جنسی یا دام شیرین (انگلییس: Honey trap – هانی ترپ) یا پرستو عملیاتی است که در آن یک سازمان مخفی تلاش دارد تا با تهدید به بر ملا کردن روابط نامشروع جنسی یا عاطفی و رسواسازی «هدف» تله، او را به عنوان عامل به خدمت خود درآورد. تله جنسی هم چنین برای جمع آوری اطلاعات است، به این صورت که سازمان های اطلاعاتی و امنیتی تن فروشانی را آموزش می دهد تا از مشتریان خود جاسوسی کنند.
نوامبر 28
آلنده، روایت یک زندگی
نوشته «فرناندو آلگریا» ترجمه محسن اشرفی،
در اين كتاب زندگى آلنده به صورت یک رمان عرضه میشود و فرجام تكاندهنده انقلاب صلحآميز شيلى را بخوبی به تصویر کشیده شده است. فرناندو آلگریا، نویسنده شیلیایی خطه آمریکای لاتین، از دوستان نزدیک سالوادور آلنده به شمار میرفت. او که تمام توجهاش به گذر رویدادها و وقایع رخ داده در تاریخ معاصر شیلی معطوف گشته بود در واپسین روزهای حیات آلنده با پذیرش درخواست او مبنی بر تالیف زندگینامهاش، توانست نگارنده وقایعی باشد که تاکنون در هیچ نوشته و گزارش مشابهی دیده نشدهاند. او روایتگر روزهای زندگی مردی بود که همگان وی را با سرسختی و مبارزات پایانناپذیر و علاقه بیوصفش به توده مردم میشناختند. آلگریا به گواه خودش، آلنده را همان طور که بوده معرفی کرده است و کتاب را بیوگرافی مستدل و غیرقابل تردیدی از مرد انقلابی شیلی میداند. ۶۵ سال زندگی سالوادور آلنده مصادف با چند ده سال خونریزی و وحشت بود که بستر غمباری برای روایت رمان آلگریا فراهم آورده است. در این کتاب میخوانیم که چگونه آلنده به یاری طبقات متوسط و کارگر شیلی شتافت و به آنها کمک کرد تا به درجاتی از قدرت سیاسی و مالی دست یابند.





